Skyversal, Next.js'in ortam değişkeni (Environment Variables) modelini tamamen destekler. Next.js, güvenlik nedeniyle sunucu tarafında çalışan kod ile tarayıcıya gönderilen kodu birbirinden ayırır. Bu rehberde NEXT_PUBLIC_ önekinin ne işe yaradığını, hangi değişkenlerin istemciye gönderildiğini ve ortam değişkenlerini Skyversal üzerinde güvenli şekilde nasıl yöneteceğinizi öğreneceksiniz.
Klasik bir VPS'te ortam değişkenlerini sunucuya manuel aktarmak veya .env dosyalarını güvende tutmak ek yapılandırma ve güvenlik sorumluluğu gerektirir. Skyversal, ortam değişkenlerinizi güvenli şekilde saklar ve build ile runtime aşamalarında uygulamanıza güvenli olarak aktarır. Nixpacks ise build sürecinde bu değişkenleri ihtiyaç duyulan noktalarda kullanır.
1. Server-side ve Client-side Değişkenleri
Sadece Sunucu Tarafında Kullanılanlar
Bu değişkenler yalnızca sunucu tarafında çalışan kod tarafından okunabilir ve tarayıcıya hiçbir zaman gönderilmez.
💡 Server-side Örnekleri
- Server Components
- Server Actions
- Route Handlers
- API Routes
- Middleware
DATABASE_URL="postgres://..."
STRIPE_SECRET_KEY="sk_live_xxxxx"
JWT_SECRET="super-secret"Tarayıcıdan Erişilebilenler
Tarayıcı tarafından kullanılmasını istediğiniz değişkenlerin başına NEXT_PUBLIC_ eklemelisiniz. NEXT_PUBLIC_ ile başlayan değişkenler gizli değildir. Tarayıcı tarafından okunabilecek şekilde uygulamanın istemci paketine (client bundle) dahil edilir.
NEXT_PUBLIC_API_URL="https://api.example.com"
NEXT_PUBLIC_SUPABASE_URL="https://xyz.supabase.co"
NEXT_PUBLIC_ANALYTICS_ID="G-XXXXXXXX"2. Skyversal'de Ortam Değişkenleri Nerede Kullanılır?
🏗️ Build Time
- SSG (Static Site Generation)
- Static Export
- next/image
- Bundle oluşturma
🚀 Runtime
- Server Components
- API Routes
- Server Actions
- Cron Jobs
- Background Workers
3. Skyversal'de Ortam Değişkeni Ekleme
Projeye yeni bir ortam değişkeni eklemek için şu adımları izleyin:
- Projenizi açın.
- Settings → Environment Variables bölümüne gidin.
- Anahtar (Key) ve değerini (Value) girin.
- Kaydedin.
- Gerekliyse Re-deploy başlatın.
4. Neden Re-deploy Gerekiyor?
Server-side değişkenlerde framework'e bağlı olarak yeniden build gerekmeyebilir; ancak NEXT_PUBLIC_ ile başlayan tüm değişkenler Next.js tarafından build sırasında JavaScript paketlerine (client bundle) gömüldüğü için yeni bir deploy önerilir.
5. Güvenlik İpuçları
⚠️ Dikkat
- ❌ DATABASE_URL
- ❌ JWT_SECRET
- ❌ STRIPE_SECRET_KEY
- ❌ OPENAI_API_KEY
- ❌ RESEND_API_KEY
gibi hassas bilgiler için asla NEXT_PUBLIC_ kullanmayın. Bu değişkenler istemci paketine dahil edilir ve Tarayıcı Geliştirici Araçları (Developer Tools) veya istemci tarafındaki JavaScript kodu üzerinden görüntülenebilir.
Sık Sorulan Sorular
NEXT_PUBLIC_ kullanmazsam ne olur?
Tarayıcı tarafındaki kod değişkene erişemez ve değer undefined olur.
Production'da değer değiştirdim ama uygulama eski değeri kullanıyor.
NEXT_PUBLIC_ ile başlayan değişkenler build sırasında istemci paketine gömülür. Yeni değerlerin kullanılabilmesi için Re-deploy gerekir.
.env dosyamı GitHub'a yüklemeli miyim?
Hayır. Yerel geliştirme için kullandığınız .env dosyanız .gitignore içinde bulunmalı, production ortamındaki değişkenler ise Skyversal panelinden yönetilmelidir.
Her Şey Hazır!
Artık Next.js uygulamanızda hem sunucu tarafındaki gizli anahtarları hem de istemci tarafında kullanılacak ortam değişkenlerini güvenli şekilde yönetebilirsiniz.
Sıradaki Adımlar
Bir sonraki rehberde Next.js Image Optimization, Middleware, ISR ve diğer gelişmiş özelliklerin Skyversal üzerinde nasıl çalıştığını inceleyeceğiz.